-अनुज कुलुङ
आज आउटसोर्समा अवसरको कुरा गरौ । सबैभन्दा पहिले आउटसोर्स भनेको के हो ? कतिपयलाई यो बिषयमा राम्रो जानकारी पनि होला । कतिले पहिलो चोटी सुनेको होला । खैर, आजको यो लेख आउटसोर्सको बारेमा तपाई मेरो प्रिय पाठकको लागि जानकारी स्वरुप राखेको छु ।
प्रबिधीको तिब्र बिकासले आज हरेक असम्भव काम सम्भव भइसकेको छ । बिशेष गरी कम्प्युटरमा दक्ष रहेका बिद्यार्थी यूवाहरुको लागि यो आजकल आकर्षणको केन्द्रबिन्दु बनेको छ । जो संग वेब, ग्राफिक, कन्टेन्ट राइटिङ, एसइओ जस्ता सामान्य बिषयको बारेमा गहन जानकारी छ । ति ब्यक्तिहरुले सहज रुपमा आउटसोर्स काम गर्न सक्छन् । नेपालमा बिस्तारै यो बिषयमा जानकारी लिदै छन् । नेपाल प्रबिधिसम्बन्धि बिषयमा निकै पछाडि नै छ ।
इकमर्सको बिषयमा गहन रुपले अध्ययन अध्यापन नेपालमा नरहे पछि यूवाहरु अति पछि छन् । जे जति जान्दछन् । ति सबै स्वअध्ययनमा सीमित छ ।
बाहिरको काम आफ्नै देशबाट कम्प्युटर इन्टरनेटको उपयोग गरेर काम गर्नु नै आउटसोर्स हो । तपाईको सीपलाई अन्तराष्ट्रिय बजारमा बिक्रि गर्नु आउटसोर्स हो । सरल भाषामा बुझ्नुस् “आउट” को अर्थ बाह्य, “सोर्स” को अर्थ श्रोत । यानिकी बाहिर देशबाट कामको श्रोत उपलब्ध हुन्छ । जहाँ तपाईले ति काम गर्ने क्षमता र दक्षता छ भने घरमै बसि बसि काम गर्न सक्नुहुन्छ ।
काठमाण्डौ, पोखरा र धरान जस्तो मुख्य शहरमा केहि केहि आउटसोर्स काम गर्ने ब्यक्तिहरु फेला पर्छ । काठमाण्डौमा रेयन एहेम भन्ने एक यूवा सर्च इन्जिन सम्बन्धि काम गर्छन् । उनको काम गर्ने करिब ७ जनाभन्दा बढि टिम छ । उनको टिमले सहि समयमा काम गर्छन । बाहिरबाट आएको काम सहि समयमा सहि तरिकाले पुरा गर्ने हुँदा उनीहरुलाई कम्पनीले राम्रै आम्दानी पनि उपलब्ध गराउछन् । करिब एउटा प्रोजेक्टमा पन्ध्र सय डलर देखि तिन हजार डलरसम्म आम्दानी गर्छन् ।
पोखरामा महादेव सुवेदी ले हरेक दिन आफ्नै घरबाट गुगलको एक प्रोजेक्टमा काम गर्छन् । उनले यहि बसि बसि काम गरेर राम्रो आम्दानी गरिरहेका छन् । खोज्दै जाने हो भने नेपालमा यस बिषयमा काम गर्नेहरुको ताति ठुलो नै छ तर त्यसलाई ब्यवस्थित तरिकाले नेपालमा गर्न सकिरहेका छैनौ । त्यो किन हो त ? किनकी नेपालको राजनीतिक अस्थिरताको कारणले हो । राज्यले चाहाने हो भने यो काम क्षणिक रुपमा सम्पन्न हुन्छ । तर यस्तो बिषयमा राज्यको चासो छैन ।
आउटसोर्स गर्नको निमित्त तपाईसंग कम्प्युटर बिषयको कुनै पनि बिषयसंग भरपुर ज्ञान हुनुपर्छ । अहिले संसारमै सबैभन्दा चाँडै बिक्रि हुने भनेको वेब डिजाइन, ग्राफिक डिजाइन र एसइओ हो । यदि तपाईसंग यि बिषयको बारेमा भरपुर ज्ञान छ भने तपाईले फ्रिल्यान्सर वेबसाइटहरुको सहयतामार्फत आफ्नो कामको लागि बिड गर्न सक्नुहुनेछ ।
आउटसोर्सको निम्ति अंग्रेजी बिषयमा तपाईको दक्षता रहनु पनि जरुरी छ । यसले गर्दा तपाईले आफ्नो कामको बारेमा जानकारी लिन र दिनको निम्ति अंग्रेजी बिषय ठुलो माध्यम बन्छ । अनलाइन जबबाट कमाउन चाहानेहरुको लागि आउटसोर्स नै त्यस्तो अवसर हो जुन काम तपाईले संसारको कुनै पनि ठाउँमा गएर गर्न सक्नुहुन्छ । त्यो पनि तपाईको समयमा । जहाँ तपाईले कुनै बोसको खटनमा, तिनको समयमा गर्न जरुरी छैन । तपाई आफ्नो समयमा ति काम गर्न सक्नुहुन्छ । तर त्यसको लागि तपाईसंग स्तरीय काम गर्ने ढंग चाहि हुनुपर्छ ।
अष्ट्रेलियाबाट अर्चना श्रेष्ठ एक नेपाली नारीले बिगत १० बर्ष यतादेखि वेब डिजाइनमा काम गरिराख्नुभएको छ । एक आउटसोर्स वर्करको रुपमा । अर्थात अर्को भाषामा यस्तो प्रकारको काम गर्ने मान्छेलाई फ्रिल्यान्सर पनि भनिन्छ । उहाँलाई विभिन्न देशको ब्यक्तिहरुले, संस्थाहरुले वेबसाइट बनाउनको लागि आग्रह गर्छन् । आफ्नो समय मिलाएर उहाँ ति कामहरु सहज रुपमा पुरा गर्नु हुन्छ । उहाँको आम्दानी अपेक्षा गरेभन्दा अत्याधिक बढि छ । किनकी काम पनि प्रबिधिको बिषयको हुनाले पनि अरु हेरिकन बढि नै आम्दानी हुन्छ । अझ अष्ट्रेलिया देश जहाँको लोकेशनले पनि उहाँको आम्दानीमा भरपुर प्रभाव पर्छ ।
नेपालमा प्रचुर सम्भावना हुदाहुदै पनि बिद्युतको कारणले चाहेको तरिकाले आउटसोर्स काम गर्न सकिरहेका छैनौ । दैनिक बढ्दो लोडसेडिङले गर्दा यो कार्यमा अत्याधिक प्रभाव पर्छ । यसलाई नियन्त्रण गर्न सकिने हो भने बिदेशी मुद्रा नेपालमा भित्राउन एकदमै सहज हुन्छ । किनकी यो बिषयमा सिक्न सकिने ठाउँ कहि पनि छैन ।
पुर्ब उर्जामन्त्रि गोकर्ण बिष्टको भनाईअनुसार नेताहरुमा देश बिकासको प्रबल इच्छाशक्ति भएमा नेपालले दश बर्षमा दश हजार मेगावटको बिद्युत उत्पाद गर्न सक्छ भन्ने धारणा दिएका थिए । तर नेताहरुमा त्यो इच्छाशक्ति नै नभएको महशुष नेपाली जनताहरुले गरिरहेका छन् । बिश्व बिकास बैंकका बित्त निगम आइएफसीले समेत ६ खर्ब सहयोग गर्ने भनिसकेपछि सरकारले फटाफट त्यो पक्रियालाई कार्यन्वयन गरे हुन्थ्यो । तर खै । गर्ने हुन् कि हैनन् । त्यो बीचमा कति भ्रष्टचार हुन्छ । त्यो चिन्ता छ । कतिले गुन्दागर्दी हुँदो हो । त्यो चिन्ता छ । यसले खतरा निम्त्याउँछ । सरकारले गहकिलो नीतिनियम र रणनीतिक योजना बनाउने हो भने नेपाल समुन्नत बन्न कति पनि बेर लाग्दैन ।
बरोजगारी हट्छ । यूवाहरुले भरपर्दो रोजगार प्राप्त गर्न सक्छ । आउटसोर्स पनि ति मध्ये एउटा माध्यम हो । जसले कैयौलाई रोजगार दिन सक्छ । नयाँ कुरा र नयाँ प्रबिधिको बिकासलाई पनि सरकारले वास्ता गर्ने कुरा हो । यहाँ बेरोजगारी यूवालाई कसरी परिचालन गर्ने त भन्ने बिषयमा सोच बिचार र अवसर प्रदान गर्नु आजको मुल आवश्यकता हो । नभए यूवाहरुको नयाँ जनशक्तिलाई उपयोग गर्ने सहज बाताबरण तयार गर्नु पर्छ ।
नेपालमा आउटसोर्स अनलाइन जब भनेको नयाँ सोच र नयाँपन हो । जो यूवा बिद्यार्थीहरुको लागि एकदमै फाइदाजनक र आम्दानीमुलक काम भनेर मान्न सकिन्छ । यसलाई बुझ्ने प्रयाश सबैले गरौ ।
...............यो लेख पोखराबाट प्रकाशित हटलाइन राष्ट्रिय दैनिक “अवसर” भन्ने स्तम्भमा प्रकाशित भइसकेको छ । जसको स्तम्भकार अनुज कुलुङ हुन् ।
आज आउटसोर्समा अवसरको कुरा गरौ । सबैभन्दा पहिले आउटसोर्स भनेको के हो ? कतिपयलाई यो बिषयमा राम्रो जानकारी पनि होला । कतिले पहिलो चोटी सुनेको होला । खैर, आजको यो लेख आउटसोर्सको बारेमा तपाई मेरो प्रिय पाठकको लागि जानकारी स्वरुप राखेको छु ।
प्रबिधीको तिब्र बिकासले आज हरेक असम्भव काम सम्भव भइसकेको छ । बिशेष गरी कम्प्युटरमा दक्ष रहेका बिद्यार्थी यूवाहरुको लागि यो आजकल आकर्षणको केन्द्रबिन्दु बनेको छ । जो संग वेब, ग्राफिक, कन्टेन्ट राइटिङ, एसइओ जस्ता सामान्य बिषयको बारेमा गहन जानकारी छ । ति ब्यक्तिहरुले सहज रुपमा आउटसोर्स काम गर्न सक्छन् । नेपालमा बिस्तारै यो बिषयमा जानकारी लिदै छन् । नेपाल प्रबिधिसम्बन्धि बिषयमा निकै पछाडि नै छ ।
इकमर्सको बिषयमा गहन रुपले अध्ययन अध्यापन नेपालमा नरहे पछि यूवाहरु अति पछि छन् । जे जति जान्दछन् । ति सबै स्वअध्ययनमा सीमित छ ।
बाहिरको काम आफ्नै देशबाट कम्प्युटर इन्टरनेटको उपयोग गरेर काम गर्नु नै आउटसोर्स हो । तपाईको सीपलाई अन्तराष्ट्रिय बजारमा बिक्रि गर्नु आउटसोर्स हो । सरल भाषामा बुझ्नुस् “आउट” को अर्थ बाह्य, “सोर्स” को अर्थ श्रोत । यानिकी बाहिर देशबाट कामको श्रोत उपलब्ध हुन्छ । जहाँ तपाईले ति काम गर्ने क्षमता र दक्षता छ भने घरमै बसि बसि काम गर्न सक्नुहुन्छ ।
काठमाण्डौ, पोखरा र धरान जस्तो मुख्य शहरमा केहि केहि आउटसोर्स काम गर्ने ब्यक्तिहरु फेला पर्छ । काठमाण्डौमा रेयन एहेम भन्ने एक यूवा सर्च इन्जिन सम्बन्धि काम गर्छन् । उनको काम गर्ने करिब ७ जनाभन्दा बढि टिम छ । उनको टिमले सहि समयमा काम गर्छन । बाहिरबाट आएको काम सहि समयमा सहि तरिकाले पुरा गर्ने हुँदा उनीहरुलाई कम्पनीले राम्रै आम्दानी पनि उपलब्ध गराउछन् । करिब एउटा प्रोजेक्टमा पन्ध्र सय डलर देखि तिन हजार डलरसम्म आम्दानी गर्छन् ।
पोखरामा महादेव सुवेदी ले हरेक दिन आफ्नै घरबाट गुगलको एक प्रोजेक्टमा काम गर्छन् । उनले यहि बसि बसि काम गरेर राम्रो आम्दानी गरिरहेका छन् । खोज्दै जाने हो भने नेपालमा यस बिषयमा काम गर्नेहरुको ताति ठुलो नै छ तर त्यसलाई ब्यवस्थित तरिकाले नेपालमा गर्न सकिरहेका छैनौ । त्यो किन हो त ? किनकी नेपालको राजनीतिक अस्थिरताको कारणले हो । राज्यले चाहाने हो भने यो काम क्षणिक रुपमा सम्पन्न हुन्छ । तर यस्तो बिषयमा राज्यको चासो छैन ।
आउटसोर्स गर्नको निमित्त तपाईसंग कम्प्युटर बिषयको कुनै पनि बिषयसंग भरपुर ज्ञान हुनुपर्छ । अहिले संसारमै सबैभन्दा चाँडै बिक्रि हुने भनेको वेब डिजाइन, ग्राफिक डिजाइन र एसइओ हो । यदि तपाईसंग यि बिषयको बारेमा भरपुर ज्ञान छ भने तपाईले फ्रिल्यान्सर वेबसाइटहरुको सहयतामार्फत आफ्नो कामको लागि बिड गर्न सक्नुहुनेछ ।
आउटसोर्सको निम्ति अंग्रेजी बिषयमा तपाईको दक्षता रहनु पनि जरुरी छ । यसले गर्दा तपाईले आफ्नो कामको बारेमा जानकारी लिन र दिनको निम्ति अंग्रेजी बिषय ठुलो माध्यम बन्छ । अनलाइन जबबाट कमाउन चाहानेहरुको लागि आउटसोर्स नै त्यस्तो अवसर हो जुन काम तपाईले संसारको कुनै पनि ठाउँमा गएर गर्न सक्नुहुन्छ । त्यो पनि तपाईको समयमा । जहाँ तपाईले कुनै बोसको खटनमा, तिनको समयमा गर्न जरुरी छैन । तपाई आफ्नो समयमा ति काम गर्न सक्नुहुन्छ । तर त्यसको लागि तपाईसंग स्तरीय काम गर्ने ढंग चाहि हुनुपर्छ ।
अष्ट्रेलियाबाट अर्चना श्रेष्ठ एक नेपाली नारीले बिगत १० बर्ष यतादेखि वेब डिजाइनमा काम गरिराख्नुभएको छ । एक आउटसोर्स वर्करको रुपमा । अर्थात अर्को भाषामा यस्तो प्रकारको काम गर्ने मान्छेलाई फ्रिल्यान्सर पनि भनिन्छ । उहाँलाई विभिन्न देशको ब्यक्तिहरुले, संस्थाहरुले वेबसाइट बनाउनको लागि आग्रह गर्छन् । आफ्नो समय मिलाएर उहाँ ति कामहरु सहज रुपमा पुरा गर्नु हुन्छ । उहाँको आम्दानी अपेक्षा गरेभन्दा अत्याधिक बढि छ । किनकी काम पनि प्रबिधिको बिषयको हुनाले पनि अरु हेरिकन बढि नै आम्दानी हुन्छ । अझ अष्ट्रेलिया देश जहाँको लोकेशनले पनि उहाँको आम्दानीमा भरपुर प्रभाव पर्छ ।
नेपालमा प्रचुर सम्भावना हुदाहुदै पनि बिद्युतको कारणले चाहेको तरिकाले आउटसोर्स काम गर्न सकिरहेका छैनौ । दैनिक बढ्दो लोडसेडिङले गर्दा यो कार्यमा अत्याधिक प्रभाव पर्छ । यसलाई नियन्त्रण गर्न सकिने हो भने बिदेशी मुद्रा नेपालमा भित्राउन एकदमै सहज हुन्छ । किनकी यो बिषयमा सिक्न सकिने ठाउँ कहि पनि छैन ।
पुर्ब उर्जामन्त्रि गोकर्ण बिष्टको भनाईअनुसार नेताहरुमा देश बिकासको प्रबल इच्छाशक्ति भएमा नेपालले दश बर्षमा दश हजार मेगावटको बिद्युत उत्पाद गर्न सक्छ भन्ने धारणा दिएका थिए । तर नेताहरुमा त्यो इच्छाशक्ति नै नभएको महशुष नेपाली जनताहरुले गरिरहेका छन् । बिश्व बिकास बैंकका बित्त निगम आइएफसीले समेत ६ खर्ब सहयोग गर्ने भनिसकेपछि सरकारले फटाफट त्यो पक्रियालाई कार्यन्वयन गरे हुन्थ्यो । तर खै । गर्ने हुन् कि हैनन् । त्यो बीचमा कति भ्रष्टचार हुन्छ । त्यो चिन्ता छ । कतिले गुन्दागर्दी हुँदो हो । त्यो चिन्ता छ । यसले खतरा निम्त्याउँछ । सरकारले गहकिलो नीतिनियम र रणनीतिक योजना बनाउने हो भने नेपाल समुन्नत बन्न कति पनि बेर लाग्दैन ।
बरोजगारी हट्छ । यूवाहरुले भरपर्दो रोजगार प्राप्त गर्न सक्छ । आउटसोर्स पनि ति मध्ये एउटा माध्यम हो । जसले कैयौलाई रोजगार दिन सक्छ । नयाँ कुरा र नयाँ प्रबिधिको बिकासलाई पनि सरकारले वास्ता गर्ने कुरा हो । यहाँ बेरोजगारी यूवालाई कसरी परिचालन गर्ने त भन्ने बिषयमा सोच बिचार र अवसर प्रदान गर्नु आजको मुल आवश्यकता हो । नभए यूवाहरुको नयाँ जनशक्तिलाई उपयोग गर्ने सहज बाताबरण तयार गर्नु पर्छ ।
नेपालमा आउटसोर्स अनलाइन जब भनेको नयाँ सोच र नयाँपन हो । जो यूवा बिद्यार्थीहरुको लागि एकदमै फाइदाजनक र आम्दानीमुलक काम भनेर मान्न सकिन्छ । यसलाई बुझ्ने प्रयाश सबैले गरौ ।
...............यो लेख पोखराबाट प्रकाशित हटलाइन राष्ट्रिय दैनिक “अवसर” भन्ने स्तम्भमा प्रकाशित भइसकेको छ । जसको स्तम्भकार अनुज कुलुङ हुन् ।
0 comments:
Please give us your comment
Write your feedback!...Thank You